Często uchylona buzia lub oddychanie przez usta - diagnoza i terapia trudności, Warszawa Ursynów
Podobne trudności:
Możliwe formy wsparcia:
Uchylona buzia lub oddychanie przez usta - czy to problem?
Prawidłowo dziecko powinno oddychać przez nos, a w spoczynku mieć zamknięte usta. Jeśli przez większość dnia lub podczas snu oddycha przez usta albo stale utrzymuje je uchylone, może to świadczyć o trudnościach wymagających diagnostyki.
Długotrwałe oddychanie przez usta może wpływać na rozwój narządów mowy, sposób połykania, napięcie mięśni twarzy, zgryz oraz rozwój wymowy – przyczyną oddychania przez usta mogą być trudności laryngologiczne lub ortodontyczne, wówczas logopeda kieruje dziecko do odpowiedniego specjalisty.
Co może być przyczyną uchylonej buzi lub oddychania przez usta?
Przerost migdałka gardłowego, częste infekcje, alergie lub skrzywienie przegrody nosa mogą utrudniać oddychanie przez nos – taka przyczyna wymaga konsultacji z lekarzem.
Osłabiona praca mięśni warg i policzków może być wynikiem nieprawidłowego napięcia mięśniowego w całym ciele albo długotrwałego oddychania przez usta, osłabiona praca mięśni warg i policzków może utrudniać utrzymanie zamkniętych ust.
Utrwalony nieprawidłowy sposób połykania często współwystępuje z otwartą buzią.
Niektóre wady zgryzu utrudniają prawidłowe domknięcie ust. Wówczas wymagana jest konsultacja ortodontyczna.
Długotrwałe ssanie smoczka, kciuka lub oddychanie przez usta podczas infekcji może prowadzić do utrwalenia nieprawidłowego wzorca.
Kiedy warto skonsultować problem z logopedą?
Warto zgłosić się na konsultację, gdy:
- dziecko często oddycha przez usta,
- ma stale uchyloną buzię w ciągu dnia,
- śpi z otwartymi ustami lub chrapie,
- ma trudności z prawidłowym połykaniem,
- obserwują Państwo wady wymowy lub niewyraźną mowę,
- dziecko nadmiernie ślini się lub zostawia ślad śliny na poduszce,
- pojawiają się trudności ze zgryzem lub utrzymaniem zamkniętych ust.
Jak wyglądają etapy terapii?
Terapeuta ocenia sposoby: oddychania, połykania, odgryzania i żucia, budowę narządów artykulacyjnych, napięcie mięśni twarzy, ułożenie języka oraz sposób połykania. W razie potrzeby zaleca również konsultację z laryngologiem, alergologiem lub ortodontą.
Jeżeli przyczyną są trudności medyczne, konieczne może być równoległe leczenie laryngologiczne, alergologiczne lub ortodontyczne. Następnie rozpoczyna się terapia logopedyczna.
Wprowadzane są ćwiczenia poprawiające oddychanie przez nos, prawidłową pozycję spoczynkową języka, domykanie ust oraz prawidłowe połykanie.
Nowe wzorce są stopniowo utrwalane w codziennym funkcjonowaniu dziecka.
Metody terapii
Ćwiczenia oddechowe
Pomagają wykształcić prawidłowy tor oddechowy oraz oddychanie przez nos.
Ćwiczenia połykania
Uczą prawidłowego wzorca połykania i eliminują nieprawidłowe nawyki.
Ćwiczenia motoryki narządów mowy
Wzmacniają sprawność języka, warg i żuchwy, co sprzyja prawidłowej artykulacji.
W zależności od przyczyny trudności terapia może obejmować również elementy terapii miofunkcjonalnej, ukierunkowanej na poprawę funkcji mięśni twarzy, języka i jamy ustnej.
Najczęściej zadawane pytania dotyczące jąkania
Prawidłowy sposób oddychania to oddychanie przez nos. Nos ogrzewa, oczyszcza i nawilża powietrze, a także wspiera prawidłową pracę mięśni twarzy, języka i żuchwy. Stałe oddychanie przez usta nie jest prawidłowym wzorcem i może wpływać na rozwój funkcji jamy ustnej.
Spanie z otwartą buzią może mieć różne przyczyny. Często wiąże się z utrudnionym oddychaniem przez nos (np. przy częstych infekcjach, przerostach migdałków, alergii lub niedrożności nosa), ale może też wynikać z nieprawidłowej kontroli napięcia mięśniowego. Warto skonsultować taką sytuację ze specjalistą, szczególnie jeśli dziecko często chrapie, ma niespokojny sen lub oddycha przez usta również w ciągu dnia.
Samo otwieranie ust nie zawsze powoduje wadę wymowy, jednak długotrwałe oddychanie przez usta może wpływać na pracę języka, napięcie mięśniowe oraz sposób połykania. Nieprawidłowa pozycja języka i nieprawidłowe napięcie mięśniowe (w twarzy i reszcie ciała) mogą utrudniać prawidłową artykulację niektórych głosek.
Tak. Logopeda ocenia m.in. sposób oddychania, pozycję spoczynkową języka i warg, napięcie mięśniowe oraz funkcje takie jak połykanie i żucie. W przypadku nieprawidłowości terapia może obejmować ćwiczenia miofunkcjonalne oraz pracę nad prawidłowymi wzorcami funkcji jamy ustnej.
To zależy od przyczyny trudności. Jeśli oddychanie przez usta wynika np. z problemów laryngologicznych, konieczna może być również konsultacja z lekarzem laryngologiem. Najlepsze efekty daje współpraca specjalistów oraz systematyczna praca nad zmianą nieprawidłowych funkcji.