Opóźniony rozwój mowy u dzieci (ORM) - diagnoza i terapia u dzieci, Warszawa Ursynów
Podobne trudności:
Możliwe formy wsparcia:
Czym jest opóźniony rozwój mowy?
Opóźniony rozwój mowy (ORM) oznacza sytuację, w której dziecko rozwija umiejętności komunikacyjne wolniej niż większość dzieci w jego wieku.
Może dotyczyć różnych obszarów mowy, m.in.:
- pojawiania się pierwszych słów,
- zasobu słownictwa,
- budowania zdań,
- rozumienia wypowiedzi,
- komunikowania swoich potrzeb i emocji.
Każde dziecko rozwija mowę w indywidualnym tempie, jednak istnieją określone etapy rozwoju, w odniesieniu do których można ocenić, czy rozwój mowy i komunikacji przebiega prawidłowo.
Rodzaje opóźnionego rozwoju mowy
W tym przypadku rozwój mowy przebiega wolniej, jednak nie stwierdza się innych poważnych przyczyn, które mogłyby mieć wpływ na ten rozwój.
Dziecko może:
- później zacząć mówić,
- mieć mniejszy zasób słów,
- wolniej budować zdania,
jednak stopniowo rozwija swoje umiejętności językowe, w pewnym momencie dorównując rówieśnikom.
Występuje wtedy, gdy trudności z mową są związane z innymi czynnikami, np.:
- zaburzeniami słuchu,
- trudnościami rozwojowymi,
- zaburzeniami komunikacji,
- nieprawidłową pracą narządów mowy,
- innymi trudnościami wymagającymi specjalistycznej diagnozy.
Kiedy warto skonsultować opóźniony rozwój mowy?
Warto skonsultować się z logopedą, gdy:
- dziecko nie gaworzy lub gaworzenie jest ograniczone,
- nie pojawiają się pierwsze słowa w oczekiwanym okresie rozwoju dziecka,
- dziecko mówi znacznie mniej niż rówieśnicy,
- dziecko nie łączy słów w proste zdania,
- trudno zrozumieć wypowiedzi dziecka,
- dziecko ma trudność z komunikowaniem potrzeb,
- dziecko nie reaguje adekwatnie na komunikaty słowne,
- dziecko odczuwa frustrację z powodu niezrozumienia przez otoczenie, w którym przebywa,
- rodzic ma poczucie, że rozwój mowy przebiega inaczej niż u innych dzieci.
Jakie są etapy terapii opóźnionego rozwoju mowy?
Pierwszym celem jest zwiększenie chęci i możliwości komunikowania się.
Ćwiczy się m.in.:
- wspólne pole uwagi,
- reagowanie na komunikaty,
- gesty i inne sposoby wyrażania potrzeb,
- naprzemienność w kontakcie.
Dziecko uczy się:
- rozpoznawania nazw osób i przedmiotów,
- wykonywania prostych poleceń,
- rozumienia pojęć,
- łączenia słów z ich znaczeniem
Celem jest stopniowe zwiększanie:
- liczby używanych słów,
- długości wypowiedzi,
- umiejętności tworzenia zdań,
- samodzielnego komunikowania się.
Na dalszym etapie terapia może obejmować:
- rozwój gramatyki,
- wzbogacanie słownika,
- poprawę wymowy,
- rozwój umiejętności narracyjnych.
Metody terapii opóźnionego rozwoju mowy
Terapia ukierunkowana na komunikację
Wykorzystuje zabawę i codzienne sytuacje do rozwijania potrzeby porozumiewania się
Stymulacja rozwoju językowego
Obejmuje m.in.:
- rozwijanie słownika,
- nazywanie przedmiotów i czynności,
- budowanie zdań,
- ćwiczenia rozumienia
Metody wspierające komunikację
W zależności od potrzeb dziecka można wykorzystywać dodatkowe sposoby komunikacji, np.:
- gesty pokazujące artykulację,
- symbole,
- komunikację wspomagającą i alternatywną (AAC).
Zabawy rozwijające mowę
W terapii często wykorzystuje się:
- zabawy naśladowcze,
- zabawy dźwiękonaśladowcze,
- śpiew,
- czytanie książek,
- aktywności rozwijające dialog.
W zależności od przyczyny trudności terapia może obejmować również elementy terapii miofunkcjonalnej, ukierunkowanej na poprawę funkcji mięśni twarzy, języka i jamy ustnej.
Najczęściej zadawane pytania dotyczące opóźnionego rozwoju mowy (ORM)
Rozwój mowy przebiega indywidualnie, ale można go podzielić na etapy – w pierwszym roku życia kształtuje się zdolność komunikowania się i rozumienia, między pierwszym a drugim rokiem życia powinno pojawiać się więcej słów i prostych zdań, w kolejnych latach powinny być już używane proste konstrukcje składniowe, w wieku od czterech do pięciu lat dziecko powinno już umieć zadawać pytania i udzielać odpowiedzi, wzrost słownictwa jest znaczący, może być skokowy. Do ukończenia szóstego roku życia rozwój mowy powinien się zakończyć.
Brak oczekiwanych etapów rozwoju komunikacji warto skonsultować, zamiast czekać na samoistną poprawę.
Tempo rozwoju mowy może być różne u każdego dziecka, niezależnie od płci. Płeć sama w sobie nie powinna być powodem do ignorowania wyraźnych trudności komunikacyjnych, nie powinno się też porównywać rozwoju mowy jednego dziecka w podobnym wieku do innego, ani do członków rodziny, nawet jeśli sami w dzieciństwie mieli trudności z mową.
Nie. U części dzieci mowa rozwija się wolniej, ale prawidłowa diagnoza pozwala określić przyczynę trudności i dobrać odpowiednie wsparcie.
Tak. Logopeda może ocenić rozwój komunikacji dziecka i wskazać działania wspierające pojawienie się mowy.
Tak. Codzienne rozmowy, wspólna zabawa, czytanie książek i reagowanie na próby komunikacji dziecka są ważnym elementem wspierania rozwoju mowy.