FAQ – najczęściej zadawane pytania

Do logopedy warto zgłosić się zawsze wtedy, gdy rozwój mowy dziecka budzi niepokój rodziców lub opiekunów. Logopeda może prowadzić konsultacje już z udziałem noworodków, dzieci, młodzieży oraz dorosłych.
Wskazaniem do konsultacji mogą być m.in. nieprawidłowa wymowa, opóźniony rozwój mowy, trudności z komunikacją lub rozumieniem języka, problemy z karmieniem u niemowląt i małych dzieci, często uchylona buzia, nieprawidłowy tor oddychania, ocena wędzidełka języka lub wargi przed albo w trakcie leczenia ortodontycznego, a także trudności z jedzeniem.
Nie warto czekać, aż dziecko „samo zacznie mówić” lub „wyrośnie z problemu”. Wczesna diagnoza pozwala szybciej rozpocząć odpowiednie wsparcie.

Nie ma określonego wieku pierwszej wizyty u logopedy. Konsultacja logopedyczna może odbyć się już w okresie noworodkowym, szczególnie gdy pojawiają się trudności ze ssaniem, karmieniem lub napięciem mięśniowym. U małych dzieci warto skonsultować rozwój mowy i komunikacji.
U starszych dzieci warto zgłosić się do logopedy, gdy pojawiają się trudności z wymową, rozumieniem mowy, budowaniem zdań lub komunikacją.
Nigdy też nie jest za późno na wizytę u logopedy – terapia wymowy jest możliwa w każdym wieku, choć u osób dorosłych może wymagać więcej czasu i pracy.

Diagnoza jest zazwyczaj pierwszą wizytą w Gabinecie.
Podczas diagnozy dziecka konieczna jest obecność rodzica wraz z dzieckiem. Jeśli dziecko zostało już zdiagnozowane w innej placówce i rodzic może przedstawić odpowiednią dokumentację, diagnoza nie zawsze musi być wykonywana ponownie – możliwe jest wtedy bezpośrednie rozpoczęcie terapii.
Diagnoza obejmuje rozmowę z rodzicem lub opiekunem dziecka, analizę dotychczasowego rozwoju, obserwację funkcjonowania dziecka podczas zabawy oraz wykonywanie określonych przez terapeutę zadań. W trakcie diagnozy terapeuta może szczególnie skupić się na obszarach, które budzą niepokój rodzica.
Podczas diagnozy logopedycznej lub neurologopedycznej terapeuta ocenia między innymi rozwój mowy, sposób komunikacji, wymowę, budowę i sprawność narządów artykulacyjnych, sposób oddychania oraz połykania.
Po diagnozie rodzic otrzymuje ustne podsumowanie badania oraz omówienie wyników. Terapeuta przedstawia również informacje dotyczące możliwości dalszego postępowania terapeutycznego. Jeśli rodzic potrzebuje wyników diagnozy w formie pisemnej (opinii), powinien zgłosić to terapeucie podczas diagnozy.

Czas trwania terapii zależy od rodzaju trudności, wieku dziecka, przyczyn zaburzeń oraz regularności zajęć i wykonywania zaleceń w domu.
U części osób korzystających z terapii wystarczy krótkoterminowe wsparcie, natomiast w przypadku bardziej złożonych trudności terapia może trwać kilka miesięcy lub dłużej.

Najczęściej terapia odbywa się raz lub dwa razy w tygodniu. Częstotliwość spotkań dobierana jest indywidualnie do potrzeb dziecka oraz rodzaju trudności.
Regularność zajęć ma duże znaczenie dla skuteczności terapii.

Zaangażowanie rodzica nie jest niezbędne dla osiągnięcia efektu terapii, ale przyspiesza proces terapeutyczny.
Terapeuta po zajęciach przekazuje rodzicowi zalecenia lub wskazówki do pracy w domu, rodzic – w szczególności w przypadku dziecka małego – powinien dopilnować wykonywania tych zaleceń, często też zalecenia mogą dotyczyć ćwiczeń wspólnie z rodzicem (w przypadku terapii dzieci staramy się, aby ćwiczenia przedstawiane były jako zabawa).
W związku z tym, że wykonywania ćwiczeń i stosowania się do wskazówek terapeuty w codziennych sytuacjach dopilnować może rodzic, jego zaangażowanie jest ważnym elementem terapii.

Tak, rodzic może, jeśli chce być obecny na zajęciach z dzieckiem. W części przypadków obecność rodzica może być zaproponowana przez terapeutę jako zalecana – w zależności od wieku dziecka, jego indywidualnych potrzeb i celu terapii. Jednocześnie jednak może istnieć potrzeba samodzielnych zajęć z dzieckiem, w razie takiej potrzeby jest to omawiane z rodzicem.

Tak. Krótkie, regularne ćwiczenia wykonywane w domu pomagają utrwalać umiejętności zdobywane podczas terapii.
Logopeda dobiera ćwiczenia odpowiednie do możliwości dziecka i pokazuje, jak prawidłowo je wykonywać formułując zalecenia i wskazówki do pracy w domu. Często ćwiczenia logopedyczne udaje się wpleść w czynności codzienne (np. mycie zębów, zabawa w „łańcuszek słowny”), co pomaga zautomatyzować ćwiczone umiejętności.

Konsultacja logopedyczna pozwala ocenić zgłaszane trudności oraz określić, czy potrzebna jest dalsza diagnostyka lub terapia. Może również służyć podsumowaniu podjętych działań terapeutycznych i omówieniu postępów. Konsultacja może być jednorazowa, odbywać się cyklicznie lub być elementem podsumowania określonych etapów terapii.
Diagnoza logopedyczna jest bardziej pogłębionym procesem, obejmującym ocenę wielu obszarów związanych z mową, komunikacją oraz funkcjonowaniem aparatu artykulacyjnego. Diagnoza danego obszaru wykonywana jest zazwyczaj jednorazowo i pozwala zaplanować odpowiednie postępowanie terapeutyczne.

Nie. Logopeda zajmuje się nie tylko wymową głosek. Wspiera również dzieci i dorosłych z trudnościami w komunikacji, opóźnionym rozwojem mowy (ORM), zaburzeniami językowymi, trudnościami w jedzeniu oraz problemami wynikającymi z różnych zaburzeń rozwojowych.

To, czy dana terapia ma zastosowanie dla dziecka należy ocenić indywidualnie. AAC (komunikacja wspomagająca i alternatywna) to metody umożliwiające lub ułatwiające porozumiewanie się osobom, które:
– nie mówią,
– mówią bardzo niezrozumiale,
– mówią zbyt mało względem swojego wieku,
– są z grupy ryzyka znacznie opóźnionego rozwoju mowy (np. zespoły genetyczne, mózgowe porażenie dziecięce)
– mówią nie zwracając się do rozmówcy, często powtarzając słowa rozmówcy lub cytują zasłyszane frazy i zdania.

Terapia AAC (komunikacja wspomagająca i alternatywna) polega na aktywnym uczestniczeniu w zabawie, aktywności ruchowej, aktywności związanej z umiejętnościami szkolnymi, nauką pisania i czytania, podczas których wykorzystuje się indywidualny system AAC użytkownika (symboli, gestów, pomocy komunikacyjnych, książek i systemów do komunikacji oraz odpowiednio dobranych strategii komunikacyjnych).

Nie. Terapia integracji sensorycznej oraz terapia logopedyczna mają inne cele. Mogą jednak wzajemnie się uzupełniać, szczególnie gdy trudności dziecka obejmują kilka obszarów rozwoju.

Rodzic może uczestniczyć w zajęciach swojego dziecka – w niektórych sytuacjach jest to nawet zalecane. Dzięki temu może bezpośrednio obserwować przebieg terapii.
Jeśli rodzic nie uczestniczył w zajęciach, terapeuta po ich zakończeniu może przekazać informacje dotyczące ich przebiegu, np. jakie ćwiczenia były wykonywane. Po każdych zajęciach rodzic może również zadawać pytania dotyczące terapii, jej efektów, ewentualnych trudności oraz dalszego planu pracy.
W przypadku potrzeby dokładniejszego omówienia przebiegu terapii, na życzenie rodzica możliwe jest umówienie osobnego spotkania – stacjonarnie, telefonicznie lub online. Takie spotkania są szczególnie pomocne przy podsumowaniu określonego etapu terapii lub jej zakończeniu.